Leerplicht, bijzonder verlof of vrijstelling

Leerplicht
Alle kinderen in Nederland krijgen de kans onderwijs te volgen. Onderwijs is onmisbaar in de voorbereiding op een zelfstandige plaats in de maatschappij. Onderwijs in Nederland is een recht, maar ook een plicht. Daarom is er de Leerplichtwet.
Deze wet bepaalt dat ouder(s) hun kind(eren) inschrijven op een school en er voor zorgen dat het kind de school ook bezoekt. Vanaf het vierde jaar kan een kind naar de basisschool. Het is dan nog niet leerplichtig, maar dient zich vanaf het moment van inschrijving wel te houden aan de schoolregels.

Wanneer leerplichtig?
Een kind is leerplichtig vanaf de eerste schooldag van de volgende maand waarop het vijf jaar wordt. Tot het moment waarop het kind 6 jaar wordt, kan in overleg met de school het kind 5 uren per week geen onderwijs volgen, als schoolgewenning.

Ouders, maar vanaf hun 12e jaar ook de leerlingen zelf, zijn verantwoordelijk voor het schoolbezoek.
Vanaf 6 jaar moet een kind volledig dagonderwijs volgen tot het einde van het schooljaar waarin het 16 jaar wordt of tenminste 12 jaar volledig dagonderwijs heeft gevolgd.
Alle leerlingen blijven dus volledig leerplichtig tot het einde van het schooljaar waarin ze 16 jaar worden. Dan volgt de kwalificatieplicht. De kwalificatieplicht geldt voor jongeren, die nog geen 18 jaar zijn, geen startkwalificatie hebben behaald én de volledige leerplicht achter de rug hebben. Dit betekent, dat jongeren tot hun 18e verjaardag een volledig dagprogramma moeten volgen gericht op het behalen van een startkwalificatie. Hieronder vallen de havo- en vwo-opleidingen in het voortgezet onderwijs en de beroepsopleidende leerweg (BOL) en de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) in het middelbaar beroepsonderwijs.

Ziekmelding
Bij ziekte is het belangrijk dat de school direct wordt geïnformeerd. De school moet immers weten waarom een leerling niet aanwezig is.

Verlof buiten de schoolvakanties
Leerplichtige leerlingen moeten volgens de Leerplichtwet elke doordeweekse dag naar school. De wet is ook heel duidelijk over verlof voor vakanties: dit is vrijwel niet toegestaan. Niet voor korte vakanties tussendoor, niet voor een eerder vertrek en/of latere terugreis om files te ontwijken en niet voor een bezoek aan het land van herkomst.

Eigenlijk is er maar één mogelijkheid voor extra verlof in verband met vakanties. Dat is wanneer de leerling wegens de specifieke aard van het beroep van één van de ouders, slechts buiten álle schoolvakanties om, met hen op vakantie kan gaan. Er is dus geen enkele andere vakantieperiode waarin de leerling met de ouders op vakantie kan gaan. Dit verlof mag maximaal twee weken per schooljaar duren en mag niet vallen in de eerste twee lesweken van het schooljaar. Extra vakantieverlof moet 8 weken van te voren schriftelijk worden aangevraagd bij de directeur van de school. Er kan een werkgeversverklaring gevraagd worden. Behalve vakantieverlof kan ook verlof aangevraagd worden wegens ‘andere gewichtige omstandigheden’. Dit zijn uitzonderlijke, persoonlijke omstandigheden waarvoor de leerling extra verlof nodig heeft.
Voorbeelden van gewichtige omstandigheden zijn:

• verhuizing;
• huwelijk, overlijden of ernstige ziekte van bloed- of aanverwanten tot en met de vierde graad;
• een 12 ½-, 25-, 40-, 50-, of 60-jarige ambts- of huwelijksjubileum van een bloed- of aanverwante tot en met de vierde graad;
• calamiteiten, zoals bijvoorbeeld brand;
• godsdienstige verplichtingen, die vallen buiten de reguliere feestdagen.

Per situatie zal door de directeur van de school (tot en met de eerste 10 dagen verlof) of door de leerplichtambtenaar (wanneer het gaat om meer dan 10 dagen verlof) bekeken worden of het verlof wordt toegewezen.

Ongeoorloofd verzuim
Als een leerling zonder geldige reden niet naar school gaat (spijbelt), dan is er sprake van ongeoorloofd verzuim. De school zal dan contact opnemen met de ouder(s) en/of leerling om na te gaan wat er aan de hand is. Vaak lost zo'n gesprek het probleem op. Soms ook niet. In dat geval zal de school het verzuim moeten melden aan de leerplichtambtenaar. Deze zal opnieuw bekijken wat er aan de hand is en of er een manier gevonden kan worden om de leerling wel weer regelmatig naar school te laten gaan. Soms ligt een oplossing in het verwijzen naar hulpverlening of het bezoeken van een andere school.

Blijft een leerling toch verzuimen, dan maakt het zich schuldig aan een strafbaar feit. Er kan dan proces-verbaal worden opgemaakt. Dit wordt dan naar de officier van justitie verstuurd en deze kan dan tot strafvervolging overgaan.

Functie leerplichtambtenaar
De leerplichtambtenaar ziet er op toe dat ouders, leerlingen en scholen de regels van de Leerplichtwet naleven.
Een school moet een verzuimmelding doen bij de leerplichtambtenaar, wanneer een leerling langer dan drie dagen ongeoorloofd verzuimt. De leerplichtambtenaar moet dan actie ondernemen. Het geven van informatie, begeleiding en bemiddeling is hierbij belangrijk. De leerplichtambtenaar kan een helpende hand bieden in het doorverwijzen naar hulpverleningsinstanties of het zoeken naar een andere school/opleiding. Bij verzuim is de inzet van de leerplichtambtenaar niet vrijblijvend. Hiermee levert de leerplichtambtenaar een bijdrage aan het voorkomen en bestrijden van schoolverzuim en voortijdig schooluitval.
Daarnaast kan de leerplichtambtenaar verlof wegens gewichtige omstandigheden verlenen. Dit is alleen het geval als het gaat om meer dan 10 dagen.

Wilt u meer informatie over alles wat met leerplicht te maken heeft, dan kunt u bellen met de leerplichtambtenaar van de gemeente, de heer Martijn Schenk. Hij is op maandag t/m vrijdag bereikbaar onder telefoonnummer 0228 - 510154. U kunt ook een e-mail sturen naar mschenk@stedebroec.nl.

Informatie kunt u ook vinden op de website van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen www.minocw.nl of de website van de Vereniging voor Leerplicht en RMC www.ingrado.nl.